Máy khắc laser CO2 là gì, khác máy CO2 khổ bàn ở chỗ nào?
Máy khắc laser CO2 là máy dùng nguồn laser khí CO2, bước sóng khoảng 10,6 µm, và hai gương galvo lắc rất nhanh để đưa tia đi theo nét chữ, logo hay mã vạch trên gỗ, da, giấy, vải, nhựa và thủy tinh. Trong thực tế, đây là máy để đánh dấu và khắc nông lên từng sản phẩm, không phải máy cắt tấm lớn.
Điều dễ gây nhầm là thị trường còn loại máy CO2 khổ bàn (6040, 1390) có đầu laser chạy trên hai trục X, Y, hợp với cắt mica, gỗ mỏng thành hình; máy galvo thì nhanh hơn hẳn khi khắc chữ, khắc mã lên từng món hàng. Hai loại khác nhau cả về tốc độ lẫn giá, nên hãy xác định việc chính của xưởng là cắt hình hay khắc mã trước khi chọn loại máy khắc laser.
Hai phần dưới đây nói máy gồm những gì và vì sao tia CO2 hợp với gỗ, da hơn kim loại.
Máy khắc CO2 galvo gồm những bộ phận nào?
Phần chính của một máy khắc CO2 galvo gồm:
- Ống phát laser CO2: tạo ra tia; có hai kiểu là ống thủy tinh và ống kim loại kích thích bằng sóng RF.
- Đầu quét galvo: hai gương nhỏ trên động cơ điện kế, lái tia theo hình cần khắc.
- Ống kính hội tụ: gom tia thành điểm nhỏ trên mặt sản phẩm; mỗi ống kính cho một cỡ vùng khắc riêng.
- Bộ điều khiển và phần mềm: đọc file logo, mã vạch, số lô rồi điều khiển công suất, tốc độ quét.
Vì sao tia CO2 "ăn" gỗ, da mà lại trượt trên kim loại?
Câu trả lời nằm ở bước sóng. Gỗ, giấy, da, vải và phần lớn nhựa hấp thụ rất mạnh tia hồng ngoại quanh 10,6 µm, nên chỉ cần ít năng lượng đã làm cháy sém, bay màu hay bốc hơi một lớp mỏng. Ngược lại, kim loại trần phản xạ gần hết tia ở bước sóng này, nên máy CO2 gần như không để lại dấu trên inox hay nhôm sáng. Chính vì thế, khi hàng chủ yếu là kim loại, bạn nên nghiêng về máy khắc laser fiber; còn với đồ da, đồ gỗ, bao bì giấy và nhựa, máy CO2 mới là lựa chọn đúng.
Máy khắc laser CO2 khắc được những vật liệu nào?
Máy khắc laser CO2 khắc tốt trên gỗ, tre, giấy, bìa carton, da, vải, mica, nhựa bao bì và thủy tinh. Mỗi nhóm cho một kiểu nét khác nhau; dưới đây là từng nhóm, kèm vài điều thường chỉ người đã đứng máy mới để ý.
Gỗ, tre, giấy và bìa carton
Trên gỗ và tre, tia đốt sém lớp mặt và để lại nét nâu đến nâu sẫm, hợp với hộp quà, móc khóa, thớt hay đồ thủ công. Gỗ vân to thì nét có thể đậm nhạt khác nhau giữa vân sáng và vân tối. Với giấy và bìa carton, máy khắc chữ, đục lỗ hoặc cắt hoa văn mảnh như thiệp cưới, miễn là để công suất đủ thấp để mép không cháy xém.
Da và vải, kể cả vải jeans
Da thật là nhóm "dễ chịu" nhất với máy CO2: nét tối màu, gọn, dùng để khắc tên lên ví, thắt lưng, nhãn da hay đục lỗ thoáng khí trên mũ giày. Trên vải jeans, tia làm bay một phần màu nhuộm để tạo hiệu ứng mài bạc. Với da tổng hợp, hãy hỏi thành phần trước vì nhiều loại có PVC. Da và vải mỏng dễ thủng nếu để công suất cao, nên khi chỉnh máy cần chạy vài mẫu trên đúng loại vật liệu trước khi chốt thông số.
Mica, nhựa bao bì và chai PET
Mica khắc bằng CO2 cho nét trắng mờ, hợp làm bảng tên, kỷ niệm chương. Trên bao bì, máy in thẳng hạn dùng, số lô lên chai PET, nắp chai, hộp giấy bằng cách đổi màu hoặc bóc một lớp mặt, không cần mực. Tuy nhiên, mỗi loại nhựa phản ứng một kiểu. Với chai PET trong, hãng nguồn laser Novanta (Synrad) lưu ý tia 10,6 µm có thể cho nét không rõ và khuyên dùng nguồn bước sóng 9,3 µm, vì vậy đây là điều nên hỏi kỹ nếu việc chính của bạn là in date lên chai nhựa.
Thủy tinh và gốm
Trên thủy tinh, theo tài liệu về khắc laser CO2 của hãng thiết bị đánh dấu Keyence, tia CO2 công suất thấp tạo những vết nứt rất nhỏ ở lớp mặt, thành nét trắng mờ, đủ đẹp cho logo trên ly, chai rượu, kỷ niệm chương. Nếu cần chữ siêu nhỏ hay mã QR dày đặc trên kính, bạn nên hỏi thêm về máy UV.
Vật liệu không nên đưa vào máy CO2
Nhóm cần tránh nhất là PVC và các vật liệu chứa clo, kể cả những loại giả da làm từ PVC: khi bị đốt chúng sinh khí clo, hydro clorua, vừa độc cho người đứng máy vừa ăn mòn gương, ống kính. Trotec còn xếp vào nhóm không nên gia công bằng laser cả Teflon, sợi carbon, da và giả da có chứa crom (VI). Hướng dẫn an toàn máy cắt laser của Đại học Stanford cũng xếp PVC và mọi vật liệu chứa halogen vào danh sách không được khắc, cắt hay nung nóng.
Chưa biết sản phẩm của bạn lên nét đẹp trên máy CO2 hay không? Chụp vài món hàng chính, ghi chất liệu và nội dung muốn khắc rồi nhắn Zalo DATYSO; kỹ thuật sẽ cho bạn biết vật liệu đó hợp máy CO2 hay cần loại nguồn khác, trước khi bàn tới cấu hình.
Năm kiểu máy CO2 của DATYSO - chọn theo cách hàng đi qua máy
Cách dễ nhất để chọn là nhìn dòng chảy sản phẩm trong xưởng: hàng đặt từng chiếc, chạy liên tục trên băng tải, hay là cả tấm vật liệu lớn.
| Kiểu máy | Hàng đi qua máy thế nào | Việc hợp nhất | Cần hỏi thêm khi chọn |
|---|---|---|---|
| Máy khắc laser CO2 di động | Đặt từng chiếc, máy có thể di chuyển | Khắc logo, chữ lên đồ da, đồ gỗ ở nhiều khu vực | Vùng khắc, cách giữ sản phẩm |
| Máy khắc laser CO2 để bàn | Đặt từng chiếc trên bàn khắc | Quà tặng, ví da, ốp lưng gỗ số lượng vừa | Ống kính theo cỡ sản phẩm |
| Máy khắc laser CO2 dạng tủ | Đặt từng chiếc, máy tính và tủ điện gom trong khung | Trạm khắc cố định trong xưởng | Cấu hình nguồn của mẫu đang bán |
| Máy khắc CO2 bay | Chạy liên tục trên băng tải | In hạn dùng, số lô lên chai, hộp, màng bao bì | Tốc độ băng tải, số ký tự |
| Máy khắc CO2 động | Tấm vật liệu lớn trải trên bàn | Vải jeans, tấm da, giấy khổ rộng cần khắc hoặc cắt hoa văn | Mặt bằng, máy làm lạnh nước |
Nhìn chung, xưởng làm hàng lẻ, nhiều mẫu mã chỉ cần một trong ba kiểu đặt từng chiếc; dây chuyền đóng gói cần máy bay vì hàng không dừng lại; còn cả tấm vải, tấm da thì cần máy động. Ba mục dưới đây đi sâu vào từng nhóm.
Di động, để bàn và dạng tủ cho hàng đặt từng chiếc
Ba kiểu này làm việc giống nhau: đặt sản phẩm vào vùng khắc, bấm chạy, lấy ra; chúng khác nhau ở chỗ đặt máy và độ gọn của khung. Máy di động hợp với xưởng phải khắc ở nhiều vị trí. Máy để bàn hợp với cửa hàng quà tặng, xưởng da nhỏ cần khắc lấy ngay cho khách. Máy dạng tủ hợp với xưởng muốn một trạm khắc cố định, gọn dây, ít bụi. Công suất và loại ống của ba kiểu này được kỹ thuật DATYSO chốt theo vật liệu và nội dung khắc của bạn.
Máy khắc CO2 bay cho dây chuyền đóng gói
Máy bay gắn cạnh băng tải và khắc khi sản phẩm đang chạy; theo trang máy, bộ mã hóa đọc tốc độ băng tải giúp đầu quét "đuổi" kịp từng chiếc. Đây là kiểu máy cho nhà máy thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, mỹ phẩm cần in ngày sản xuất, hạn dùng, số lô.
Trước khi chọn máy bay, xưởng thường hỏi hai điều sau.
Khắc bay CO2 khác máy in phun date ở đâu?
Máy in phun tốn mực, dung môi và hay phải vệ sinh đầu phun; máy khắc bay không dùng mực, tia làm đổi màu hoặc bóc lớp mặt bao bì nên mã là vết trên chính bề mặt bao bì chứ không phải lớp mực phủ lên. Đổi lại, vị trí khắc cần hút khói, và một số bao bì lên nét không rõ bằng mực đen trên nền trắng, vì thế hãy kiểm tra độ rõ của mã trên đúng bao bì của bạn trước khi thay hẳn máy in phun.
Kỹ thuật cần biết gì để chọn máy bay?
Kỹ thuật cần biết tốc độ băng tải, khoảng cách giữa hai sản phẩm, số dòng và số ký tự cần in, vị trí in và chất liệu bao bì. Thực ra, in hai dòng hạn dùng và in thêm mã QR là hai bài toán tốc độ rất khác nhau.
Máy khắc CO2 động cho vải, da và giấy khổ lớn
Theo trang máy, máy động có hệ hội tụ động tự chỉnh tiêu cự khi tia đi xa tâm, nhờ vậy giữ nét nhỏ trên cả vùng rộng thay vì to nét ở bốn góc. Mẫu CO2 động của DATYSO dùng ống laser thủy tinh 80W, 100W hoặc 130W, làm mát bằng nước, vùng làm việc tới 800 × 800 mm.
Máy này hợp với xưởng jeans, xưởng da cần khắc hoặc đục lỗ cả tấm, xưởng in thiệp cắt hoa văn giấy số lượng lớn; vì khung lớn và cần máy làm lạnh nước, hãy tính sẵn chỗ đặt.
Ống laser thủy tinh hay ống kim loại RF - khác gì với xưởng?
Ống thủy tinh rẻ hơn khi mua, còn ống kim loại RF đắt hơn nhưng chỉnh công suất mịn hơn và phát xung nhanh hơn. Đây cũng là một lý do khiến hai báo giá cùng công suất có thể khác nhau. Bảng dưới đây tóm theo tài liệu so sánh ống DC và RF của hãng máy laser Trotec.
| Tiêu chí | Ống thủy tinh (kích thích DC) | Ống kim loại (kích thích RF) |
|---|---|---|
| Giá đầu tư ban đầu | Thấp nhất | Cao hơn |
| Chỉnh công suất | Khó giữ ổn định khi chạy dưới khoảng 20% công suất | Chỉnh gần như tuyến tính trong khoảng 2–100% |
| Tần số lặp xung, chất lượng chùm tia | Thấp hơn | Cao hơn hẳn |
| Làm mát | Bằng nước | Tùy model, hỏi theo cấu hình |
Có thể thấy, ống thủy tinh hợp khi ngân sách đầu tư ban đầu là ưu tiên, còn ống RF đáng cân nhắc khi xưởng cần nét nhỏ, đều và chỉnh công suất thấp ổn định, chẳng hạn khắc mã trên bao bì mỏng. Khi nhận báo giá, bạn nên hỏi rõ máy dùng loại ống nào, của hãng nào, để so hai báo giá cho công bằng.
Chọn công suất và vùng khắc thế nào cho vừa?
Hãy chọn vùng khắc theo sản phẩm lớn nhất cần khắc trong một lần, rồi chọn công suất theo việc bạn làm là đánh dấu bề mặt hay khắc sâu, cắt. Chọn lệch một bên là máy hoặc phải "gồng", hoặc phí tiền.
Hai nguyên tắc dưới đây giúp bạn tự ước trước.
Vùng khắc do ống kính quyết định
Với máy galvo, vùng khắc phụ thuộc ống kính hội tụ chứ không phụ thuộc khung máy. Theo trang máy, mẫu CO2 để bàn của DATYSO có các ống kính cho vùng khắc từ 110 × 110 mm tới 300 × 300 mm. Ống kính vùng càng lớn thì điểm tia càng to, nét kém mịn hơn và cần công suất cao hơn để giữ cùng độ đậm. Vậy nên, hàng chủ yếu cỡ bàn tay thì chọn vùng nhỏ sẽ cho nét đẹp hơn là chọn vùng lớn "cho chắc".
Công suất theo việc cần làm
In date, khắc chữ lên da, giấy không cần công suất lớn; công suất cao chỉ thật sự cần khi bạn khắc sâu vào gỗ, cắt đứt giấy, vải hoặc khắc nhanh trên vùng rộng. Tốc độ băng tải cũng kéo công suất lên, vì máy phải in xong trong lúc sản phẩm đi qua.
Không chắc xưởng của bạn cần vùng khắc bao nhiêu, công suất mức nào? Gọi 0963.535.196, cho kỹ thuật biết cỡ sản phẩm lớn nhất, chất liệu và số lượng mỗi ngày; DATYSO sẽ gợi ý ống kính, mức công suất vừa đủ và gửi giá cho chính cấu hình được gợi ý.
Máy khắc CO2 dùng cho những ngành nào?
Máy khắc CO2 được dùng nhiều nhất để in mã trên bao bì và khắc trang trí trên đồ da, đồ gỗ, quần áo. Dưới đây là những việc bạn có thể nhận ra ngay trong xưởng mình:
- Đồ uống, thực phẩm, dược phẩm: in ngày sản xuất, hạn dùng, số lô lên chai PET, nắp chai, hộp giấy.
- Da giày, túi xách: khắc logo lên ví, thắt lưng, nhãn da; đục lỗ thoáng khí trên mũ giày.
- May mặc: tạo hiệu ứng mài bạc trên quần jeans, khắc nhãn, cúc áo.
- Quà tặng: khắc tên lên hộp gỗ, sổ da, ly thủy tinh, kỷ niệm chương mica.
Nếu xưởng còn làm cả nhựa kỹ thuật, linh kiện cần nét siêu mịn, hãy cân nhắc thêm máy khắc laser UV cho nhóm hàng đó thay vì cố dùng một máy cho mọi việc.
Dùng máy CO2 an toàn và bền - xưởng cần lưu ý gì?
Ba việc quan trọng nhất là hút khói đúng cách, đeo kính đúng bước sóng 10,6 µm và giữ ống laser, gương, ống kính luôn sạch, đủ mát.
Từng việc được nói gọn ở ba mục sau.
Hút khói tại vị trí khắc
Khắc gỗ, da, giấy, nhựa đều sinh khói, mùi và bụi mịn. Hãy đặt miệng hút sát vùng khắc và dẫn khói ra ngoài hoặc qua bộ lọc, đừng chỉ trông vào quạt thông gió. Khói bám lâu lên ống kính còn làm nét mờ dần.
Kính bảo hộ đúng bước sóng 10,6 µm
Tia CO2 không nhìn thấy được. Kính bảo hộ cần ghi rõ dải 10,6 µm; kính cho máy fiber hay UV không thay được. Sản phẩm laser được phân cấp mức nguy hiểm theo TCVN 12670-1:2020, nên hãy làm theo cấp ghi trên nhãn của máy và để người phụ trách an toàn duyệt khu vực đặt máy trước ngày vận hành.
Làm mát, vệ sinh gương và ống kính
Với máy dùng ống thủy tinh, nước làm mát phải chạy suốt khi máy phát tia, mất nước dù ngắn cũng có thể hỏng ống. Gương và ống kính nên được lau theo lịch, nhất là ở xưởng da, gỗ nhiều bụi; kỹ thuật DATYSO sẽ chỉ cách làm trong buổi hướng dẫn tại xưởng.
Giá máy khắc laser CO2 phụ thuộc vào những gì?
Giá máy khắc laser CO2 phụ thuộc chủ yếu vào kiểu máy, loại và hãng ống laser, công suất, vùng khắc và phụ kiện đi kèm. Vì vậy cùng gọi là "máy khắc CO2" nhưng báo giá có thể chênh nhau nhiều lần. Khi so hai báo giá, bạn nên hỏi cho đủ:
- Kiểu máy: galvo hay khổ bàn; với galvo là di động, để bàn, dạng tủ, máy bay hay máy động.
- Ống laser: thủy tinh hay RF, hãng nào, bảo hành ống bao lâu.
- Công suất và ống kính: bao nhiêu W, kèm mấy ống kính, vùng khắc bao nhiêu.
- Thiết bị đi kèm: máy tính, phần mềm, máy làm lạnh nước, bộ hút khói, bộ mã hóa băng tải.
Thực ra, một báo giá thấp nhiều khi chỉ vì chưa tính máy làm lạnh, hút khói, hoặc dùng ống thủy tinh thay cho ống RF; vì vậy DATYSO chỉ đưa giá khi đã nắm được chất liệu, thứ cần khắc và lượng hàng mỗi ngày của bạn.
Mua máy khắc laser CO2 tại DATYSO, bạn nhận được gì?
Với chiếc máy chạy nhiều năm trong xưởng, điều bạn cần là chọn đúng máy và có người kèm khi máy gặp chuyện:
- Đề xuất cấu hình trước, giá sau: kỹ thuật hỏi kỹ chất liệu, thứ cần khắc và cách hàng đi qua máy rồi mới chọn kiểu máy, ống kính, phụ kiện, để bạn không mua thừa hay thiếu.
- Lắp đặt, hướng dẫn tận xưởng: kỹ thuật lắp máy tại chỗ, chạy thử và chỉ người đứng máy cách nhập file, chỉnh thông số, vệ sinh ống kính.
- Bảo hành 12 tháng, gia hạn được: bạn có thể gia hạn thêm lên 18 hoặc 24 tháng, đúng với chính sách bảo hành DATYSO.
- Số hỗ trợ kỹ thuật riêng: khi máy có vấn đề, bạn gọi 097.1438.038 để được hướng dẫn xử lý.
Muốn có đề xuất sát với việc của xưởng, bạn nhắn Zalo DATYSO hay gọi 0968.945.633, gửi kèm:
- Ảnh sản phẩm và chất liệu (gỗ gì, da thật hay da tổng hợp, loại nhựa, bao bì gì).
- Nội dung cần khắc: logo, chữ, mã QR, hạn dùng, số lô; cỡ nhỏ nhất và lớn nhất.
- Hàng đặt từng chiếc hay chạy trên băng tải; nếu có băng tải, tốc độ và khoảng cách giữa hai sản phẩm.
- Số lượng mỗi ngày và chỗ dự định đặt máy.
Từ những thông tin này, kỹ thuật gửi lại kiểu máy, công suất, ống kính nên dùng cùng giá của chính cấu hình ấy, để bạn quyết định khi đã đủ căn cứ.