Khắc laser kim loại là cách dùng chùm tia fiber để tạo vết vĩnh viễn trên inox, nhôm, đồng mà không cần mực hay khuôn. Mỗi kim loại cho ra một kiểu vết khác nhau: inox khắc được đen, trắng, sâu và cả màu, nhôm anod cho chữ sáng rất rõ, còn đồng khó khắc nhất vì phản xạ mạnh. Bài viết giúp bạn biết kim loại của mình khắc ra kiểu vết nào, khi nào khắc được màu và khắc sâu mất bao lâu, từ góc nhìn của Datyso, đơn vị tư vấn và cung cấp máy khắc fiber cho xưởng sản xuất.
Khắc laser kim loại cho ra bốn kiểu vết, chọn đúng kiểu sẽ quyết định bạn cần máy nào
Trước khi nói về từng kim loại, bạn cần phân biệt bốn kiểu vết: đen, trắng, sâu và màu. Mỗi kiểu cần thông số và đôi khi cần loại nguồn khác nhau, nên biết mình muốn kiểu nào là bước đầu tiên khi chọn máy.
Khắc laser trên kim loại tạo ra bốn kiểu vết như thế nào
Bảng dưới tóm tắt kiểu vết mà khắc laser kim loại bằng nguồn fiber làm được trên từng vật liệu.
|
Kim loại |
Vết đen |
Vết trắng |
Vết sâu |
Vết màu |
|---|---|---|---|---|
|
Inox |
Tốt |
Tốt |
Được, khắc nhiều lượt |
Được, cần nguồn MOPA |
|
Nhôm thường |
Khó, thường cần MOPA |
Được, vết trắng xám nhạt |
Được |
Không |
|
Nhôm anod |
Không cần, nền đã tối |
Tốt, chữ sáng trên nền anod |
Nên tránh, dễ xuyên lớp anod |
Không |
|
Đồng thau |
Hạn chế |
Hạn chế, vết nhạt |
Được, chậm |
Không ổn định |
|
Đồng đỏ |
Hạn chế |
Hạn chế, vết nhạt |
Được, chậm |
Không ổn định |
Mức độ là đánh giá chung cho máy fiber công suất khắc thông dụng. Kết quả thực tế phụ thuộc mác kim loại, bề mặt và thông số, nên khắc thử trên đúng mẫu trước khi chốt.
Mỗi kiểu vết hình thành theo cách nào
Nắm cơ chế giúp bạn hiểu vì sao cùng một máy, kiểu vết lại khác nhau giữa các kim loại.
- Vết đen: Chùm tia làm nóng bề mặt vừa đủ để tạo lớp oxit sẫm màu mà không làm bốc hơi kim loại. Kiểu này cần tốc độ chậm và tần số xung phù hợp.
- Vết trắng: Bề mặt nóng chảy nhẹ hoặc hình thành vi cấu trúc làm tán xạ ánh sáng, nên mắt nhìn thấy vết trắng mờ.
- Vết sâu và vết màu: Vết sâu lấy đi vật liệu qua nhiều lượt chạy. Vết màu đến từ lớp oxit cực mỏng, sẽ nói kỹ ở phần inox.
Khắc laser inox cho đủ đen, trắng, sâu và màu nên là kim loại dễ khắc nhất
Inox hấp thụ tốt bước sóng của laser fiber và tạo lớp oxit ổn định, nên là kim loại cho nhiều kiểu vết nhất. Phần này tách vết đen, vết trắng và vết màu để bạn biết cần gì cho từng kiểu.
Khắc laser inox: vết đen và vết trắng
Hai kiểu vết này làm được trên hầu hết máy fiber thông dụng.
- Vết đen trên inox: Phù hợp mã sản phẩm, logo, thang chia cần độ tương phản cao trên bề mặt sáng. Vết đen ra ổn định khi tốc độ khắc chậm và nhiệt không tích tụ quá mức.
- Vết trắng trên inox: Phù hợp chi tiết cần vết sáng, ít đổi màu bề mặt. Vết nông nên tốc độ khắc nhanh hơn vết đen.
Khắc laser màu trên kim loại: khi nào làm được
Màu trên inox đến từ lớp oxit cực mỏng: mỗi độ dày lớp phản xạ ánh sáng thành một màu như xanh, vàng, tím, đỏ. Muốn ra đúng màu và lặp lại giữa các chi tiết, phải kiểm soát chặt độ rộng xung, tần số và tốc độ.
- Fiber laser MOPA khác nguồn fiber thường ở đâu: MOPA cho phép chỉnh độ rộng xung độc lập với tần số, trong khi nguồn fiber thường có độ rộng xung gần như gắn với tần số. Vì vậy khi khắc laser kim loại bằng nguồn fiber thường, màu khó lặp lại và dải màu hẹp, còn fiber laser MOPA cho dải màu rộng và ổn định hơn.
- Màu có ổn định giữa các chi tiết không: Màu phụ thuộc mác inox, độ bóng hoặc xước của bề mặt và nhiệt tích tụ khi khắc nhiều chi tiết liên tiếp. Nên khắc thử trên đúng mẫu thật và chốt thông số trước khi chạy hàng loạt. Về độ bền của vết sau thời gian dài, xem thêm bài khắc laser có bị phai mờ theo thời gian không.
Khắc laser trên nhôm rõ nét nhất khi dùng nhôm anod, còn nhôm thường cho vết nhạt hơn
Nhôm phản xạ mạnh hơn inox và nhạy với nhiệt, nên kết quả khác hẳn giữa nhôm anod và nhôm thường. Phân biệt hai loại này là điều quan trọng nhất trước khi khắc.
Nhôm anod: chữ sáng trên nền tối
Lớp anod là lớp oxit tạo màu trên bề mặt nhôm. Tia laser bóc lớp này đi, để lộ nhôm sáng bên dưới, nên chữ và logo nổi rõ trên nền đen hoặc nền màu. Lớp anod rất mỏng. Khắc quá sâu sẽ xuyên qua lớp anod và làm mép vết lem, nên chỉ cần bóc đúng lớp anod là đủ.
Nhôm thường: vết trắng xám, tương phản thấp
Nhôm thường khắc ra vết trắng xám nhạt, khó nhìn nếu bề mặt vốn sáng. Muốn tương phản cao hơn, có thể khắc sâu một chút hoặc dùng nguồn MOPA để tạo vết sẫm màu. Khắc laser trên nhôm thường còn cần chú ý nhiệt, vì nhôm tản nhiệt nhanh nên thông số phải chỉnh riêng.
Đồng và đồng thau khắc được nhưng cần thông số riêng vì phản xạ mạnh
Đồng phản xạ phần lớn ánh sáng ở bước sóng laser fiber, nên chỉ một phần nhỏ năng lượng được hấp thụ. Vết khắc vì vậy nhạt hơn và cần công suất đỉnh cao hơn so với inox.
Đồng thau thường dễ khắc hơn đồng đỏ
Đồng thau là hợp kim, hấp thụ tốt hơn đồng đỏ nên vết rõ hơn ở cùng thông số. Với đồng đỏ, hãy chuẩn bị khắc thử nhiều lần để tìm thông số cho vết đủ rõ.
Điều cần cẩn thận khi khắc đồng
Khắc laser trên kim loại phản xạ mạnh như đồng có thể đẩy một phần tia ngược về phía nguồn laser. Nên chọn máy có bảo vệ phản xạ ngược cho nguồn và hỏi rõ nhà cung cấp tính năng này trước khi mua.
Khắc sâu kim loại tốn thời gian theo độ sâu, công suất lớn hơn giúp rút ngắn
Khắc sâu là kiểu khắc laser kim loại tốn thời gian nhất vì phải lấy đi vật liệu thật, không chỉ đổi màu bề mặt. Phần này giúp bạn ước lượng thời gian và quyết định khi nào thật sự cần khắc sâu.
Vì sao khắc sâu chậm
Mỗi lượt chạy chỉ lấy đi một lớp rất mỏng, nên muốn sâu hơn phải chạy nhiều lượt hơn. Thời gian tăng xấp xỉ theo độ sâu, kể cả khi hình khắc nhỏ.
Công suất rút ngắn thời gian thế nào
Nguồn công suất lớn hơn lấy đi nhiều vật liệu hơn mỗi lượt, nên cùng độ sâu thì số lượt ít hơn và thời gian ngắn hơn. Nếu bạn khắc sâu số lượng lớn mỗi ngày, hãy tính công suất theo độ sâu và sản lượng, đừng chọn theo kiểu vết nông.
Khi nào nên khắc sâu
Không phải chi tiết nào cũng cần khắc sâu. Mã sản phẩm, số serial và logo thông thường chỉ cần vết nông, đen hoặc trắng. Khắc sâu hợp với chi tiết dễ bị mài mòn hoặc cần xử lý bề mặt sau khi khắc như mạ, sơn, nhuộm.
Chọn máy theo kiểu vết bạn cần giúp tránh mua thừa hoặc thiếu nguồn
Từ các phần trên, bạn có thể suy ra loại nguồn cần chọn. Đây là cách ngắn gọn để chọn đúng cấu hình.
Chỉ cần đen, trắng và khắc sâu
Nếu bạn chỉ cần khắc laser kim loại ở dạng đen, trắng hoặc khắc sâu trên inox và nhôm, một máy khắc laser fiber thông thường đã đủ. Muốn khắc màu ổn định thì cần hỏi rõ về nguồn MOPA trước khi mua.
Chi tiết lớn hoặc khó đưa lên bàn máy
Với chi tiết lớn hoặc khó di chuyển, bạn có thể cân nhắc máy khắc laser cầm tay để khắc trực tiếp trên chi tiết.
Giải đáp nhanh các thắc mắc phổ biến giúp bạn khắc đúng ngay từ lần đầu
Dưới đây là năm câu hỏi Datyso thường nhận được, chia theo hai nhóm: độ bền và vật liệu, chi tiết và tư vấn.
Máy khắc laser trên inox có làm giảm khả năng chống gỉ không?
Có thể, tùy kiểu vết. Vết đen tạo bằng lớp oxit mỏng thường ít ảnh hưởng hơn khắc sâu hoặc làm nóng chảy bề mặt. Với sản phẩm tiếp xúc thực phẩm, nước biển hoặc dùng trong y tế, nên thử trong môi trường thật hoặc xử lý thụ động hóa lại vùng khắc.
Khắc laser lên kim loại đã sơn hoặc mạ được không?
Được, và đây là cách khắc chữ sáng trên nền sơn rất phổ biến: tia laser bóc lớp sơn hoặc mạ để lộ kim loại bên dưới. Điều cần canh là độ sâu, vì bóc quá lớp mạ sẽ lộ kim loại nền và dễ gỉ.
Titan, vàng, bạc khắc laser có khác inox không?
Có khác. Titan thường cho màu rõ nhất vì lớp oxit tạo màu rõ, còn vàng và bạc phản xạ mạnh nên khó khắc hơn, thường cần thông số riêng và thử mẫu.
Có khắc được lên ống tròn hoặc bề mặt cong không?
Được, nhưng cần xử lý khoảng lấy nét. Bề mặt cong nhẹ nằm trong dải lấy nét của thấu kính thì khắc trực tiếp được, còn ống tròn thường cần thêm trục xoay để mặt khắc luôn cách đầu laser một khoảng đều.
Cần gửi thông tin gì để Datyso tư vấn máy khắc đúng kim loại?
Chỉ cần bốn thông tin: loại kim loại và bề mặt (bóng, xước, sơn, anod), kiểu vết muốn có (đen, trắng, sâu, màu), kích thước vùng khắc và số lượng chi tiết mỗi ngày. Kèm ảnh chi tiết thật sẽ giúp kỹ thuật viên tư vấn nhanh hơn.
Datyso tư vấn máy khắc theo mẫu kim loại thực tế giúp bạn chọn đúng nguồn ngay từ đầu
Chọn máy khắc laser kim loại đúng ngay từ đầu giúp tránh tốn tiền cho nguồn không cần thiết hoặc thiếu tính năng khi cần khắc màu. Datyso có hơn 10 năm trong lĩnh vực thiết bị gia công kim loại và hỗ trợ bảo hành sau bán hàng.
Gửi loại kim loại, kiểu vết mong muốn, kích thước vùng khắc và ảnh chi tiết, kỹ thuật viên sẽ đề xuất cấu hình phù hợp.
- Hotline: 0968 945 633 · Email: support@datyso.vn
- Miền Bắc: Số 345 Phố Thú Y, Đức Thượng, Hoài Đức, Hà Nội
- Miền Nam: 1054b Lê Văn Khương, Quận 12, TP.HCM