Nhôm có hàn được không? Hàn được bằng laser, nhưng khó hơn inox vì nhôm phản xạ mạnh tia laser, tản nhiệt nhanh và phủ sẵn một lớp oxit cứng. Trong dòng máy hàn cầm tay của Datyso, DT-1000W hàn nhôm hệ 1–3 tới 2 mm, DT-1500W và DT-2000W tới 3 mm, còn đồng thau hàn được tới 3 mm ở bản 2000W. Bài viết giúp bạn biết hệ nhôm của mình hàn được dày bao nhiêu, dùng khí gì, đồng thau và đồng đỏ hàn ở mức nào, và cần chuẩn bị gì trước khi mang mẫu tới hàn thử.
Nhôm có hàn được không? Hàn được, miễn là xử lý đúng ba trở ngại: phản xạ, oxit và tản nhiệt
Ba đặc tính này giải thích vì sao thợ quen hàn inox thấy nhôm khó chiều. Hiểu từng đặc tính cho biết cần chỉnh gì khi hàn. Nếu bạn mới làm quen với công nghệ này, hãy xem nhanh hàn laser là gì trước khi đọc tiếp.
Vì sao nhôm khó hàn hơn inox
Mỗi trở ngại dưới đây đều có cách xử lý, được nói ở các phần sau.
Phản xạ mạnh và tản nhiệt nhanh: Nhôm phản xạ phần lớn ánh sáng laser ở bước sóng 1064 nm khi còn nguội, và dẫn nhiệt rất nhanh nên nhiệt bị kéo ra khỏi vùng hàn. Vì vậy cùng độ dày, nhôm cần nhiều công suất hơn inox, đúng như bảng độ dày bên dưới.
Lớp oxit nóng chảy ở nhiệt độ cao hơn nhiều so với nhôm: Lớp oxit trên bề mặt nóng chảy ở khoảng 2.000 °C, trong khi nhôm chảy ở khoảng 660 °C. Oxit lẫn vào mối hàn gây rỗ và bám bẩn, nên phải bóc đi trước khi hàn.
Rỗ khí và nứt nóng ở một số mác: Nhôm lỏng hòa tan nhiều khí hydro, khi nguội khí thoát ra thành lỗ rỗ. Một số mác hợp kim như hệ 6 và hệ 7 dễ nứt nóng khi hàn nóng chảy, nên cần thử mẫu trước khi hàn hàng loạt.
Bảng độ dày theo máy cho biết DT-1000W, DT-1500W hay DT-2000W hàn nhôm, đồng được tới đâu
Câu trả lời cho nhôm có hàn được không phụ thuộc vào hệ nhôm và công suất máy. Bảng dưới lấy từ bảng thông số trên trang từng máy của DATYSO.
Hệ nhôm 1–3 dễ hàn hơn hệ 4–7
Nhôm có hàn được không còn tùy hệ nhôm. Hệ 1–3 gồm các mác tấm như 1050, 3003, mềm và ít nứt nên hàn được dày hơn. Hệ 4–7 gồm các mác như 5052, 6061, độ bền cao hơn nhưng mức hàn thấp hơn trên cùng một máy.
Độ dày lớn nhất theo từng máy
|
Vật liệu |
DT-1000W |
DT-1500W |
DT-2000W |
|---|---|---|---|
|
Nhôm hệ 1–3 |
2 mm |
3 mm |
3 mm |
|
Nhôm hệ 4–7 |
1,5 mm |
2 mm |
2 mm |
|
Đồng thau |
1,5 mm |
2 mm |
3 mm |
|
Đồng đỏ |
Không ghi |
0,5 mm |
1 mm |
Đây là mức lớn nhất theo bảng thông số từng máy, chưa tính kiểu ghép mép, loại khí và việc có dùng dây hay không. Chi tiết sát mức tối đa nên hàn thử trên mẫu thật.
Chọn máy hàn nhôm laser theo độ dày
Cả ba mẫu đều thuộc nhóm máy hàn laser cầm tay của DATYSO và dùng điện 220V. Nhôm mỏng dưới 2 mm thì DT-1000W là bản gọn nhất. Nhôm hệ 1–3 dày 3 mm thì DT-1500W đã đủ, còn lên DT-2000W chủ yếu để hàn đồng thau tới 3 mm và đồng đỏ tới 1 mm.
Nhôm nên hàn với argon hoặc hỗn hợp argon–heli, tránh khí dành cho thép để mối hàn không rỗ
Khí bảo vệ giữ mối hàn nóng chảy khỏi oxy trong không khí. Với nhôm, khí phải trơ, nên lựa chọn hẹp hơn so với thép.
Hàn nhôm bằng khí gì
Có hai lựa chọn chính, mỗi loại hợp một mức dày và ngân sách.
- Argon: lựa chọn chuẩn: Argon là khí trơ phổ biến nhất cho nhôm, dễ mua và đủ dùng cho tấm mỏng đến trung bình.
- Hỗn hợp argon–heli: Heli làm tăng nhiệt đưa vào mối hàn và giúp khí thoát ra khỏi vũng chảy, nên một số hãng khí công nghiệp như Messer giới thiệu hỗn hợp argon–heli (dòng Aluline He 30) cho hàn nhôm. Heli đắt hơn argon nên thường chỉ dùng khi tấm dày hoặc mối hàn khó.
Khí cần tránh
Không dùng khí dành cho thép như CO₂ hay hỗn hợp argon–CO₂ cho nhôm, vì khí không trơ là nguyên nhân hay gặp của mối hàn rỗ. DATYSO tư vấn loại khí hợp với hệ nhôm của xưởng khi chốt cấu hình. Bình khí và đồng hồ giảm áp xưởng tự chuẩn bị.
Đồng thau hàn dễ hơn đồng đỏ, còn đồng với nhôm là cặp khó nhất trong ba cặp
Đồng phản xạ tia laser còn mạnh hơn nhôm nên mức hàn trong bảng thấp hơn. Ba tình huống dưới đây xưởng hay gặp.
Hàn đồng thau: mức hàn theo máy
Đồng thau là hợp kim đồng–kẽm, dễ hàn hơn đồng đỏ. Theo bảng thông số, đồng thau hàn được tới 1,5 mm ở DT-1000W, 2 mm ở DT-1500W và 3 mm ở DT-2000W, đủ cho chữ nổi, logo và biển hiệu kim loại. Tẩy dầu và oxit ở mép, ghép khít, đặt công suất vừa đủ rồi chạy súng đều tay. Đồng thau có nhiều mác, mỗi mác nhạy nhiệt khác nhau, nên hàn thử trên mẫu cùng mác trước.
Hàn đồng đỏ: chỉ hàn được tấm rất mỏng
Đồng đỏ phản xạ mạnh nhất và tản nhiệt rất nhanh. Bảng thông số ghi DT-1500W hàn tới 0,5 mm, DT-2000W tới 1 mm, còn DT-1000W không ghi mức cho đồng đỏ. Chi tiết đồng đỏ dày hơn mức này cần trao đổi với kỹ thuật trước khi mua.
Cách hàn đồng với nhôm
Đây là cặp khó nhất. Đồng và nhôm tạo hợp chất giòn tại mối hàn nên dễ nứt, lại có nhiệt độ nóng chảy khác nhau nên khó ngấu đều. Với máy cầm tay, hãy coi đây là mối chỉ nên thử trên mẫu thật, thường chỉ hợp chi tiết không chịu lực. Nếu cần mối đồng–nhôm chịu tải, hãy hỏi kỹ thuật DATYSO trước.
Làm sạch bề mặt đúng ba bước và hàn thử mẫu giúp mối hàn nhôm sạch ngay từ lần đầu
Hầu hết mối hàn nhôm rỗ đều bắt nguồn từ bề mặt chưa sạch hoặc độ ẩm. Phần này nói cách chuẩn bị và cách mang mẫu tới Datyso hàn thử.
Hàn nhôm như thế nào: ba bước chuẩn bị
Làm đúng thứ tự dưới đây trước khi bấm cò.
Bước 1: bóc lớp oxit
Chải bằng bàn chải inox dành riêng cho nhôm hoặc dùng giấy nhám mịn ở mép hàn, vì oxit lẫn vào mối hàn gây rỗ.
Bước 2: tẩy dầu mỡ
Lau mép bằng dung môi tẩy dầu và để khô hoàn toàn, vì dầu và hơi ẩm là nguồn hydro làm rỗ khí.
Bước 3: ghép khít và hàn sớm
Cắt mép thẳng, kẹp chặt, giữ khe hở nhỏ hơn đường kính dây theo bảng thông số. Hàn ngay sau khi làm sạch vì lớp oxit mỏng hình thành lại rất nhanh trên nhôm trần.
Mang mẫu tới Datyso hàn thử trước khi chốt máy
Để biết nhôm có hàn được không trên đúng chi tiết của xưởng, cách chắc nhất là hàn thử. Gửi trước qua Zalo DATYSO một tấm ảnh chi tiết kèm mác vật liệu và độ dày, kỹ thuật sẽ đặt sẵn công suất cho buổi hàn thử. Sau đó bạn mang mẫu tới xưởng DATYSO để xem mối hàn thật trên nhôm hoặc đồng của mình.
Giải đáp nhanh về hàn nhôm, đồng bằng laser giúp bạn tránh sai sót phổ biến
Ngoài câu nhôm có hàn được không, xưởng hay hỏi thêm năm điều dưới đây cho bạn tham khảo:
Hàn nhôm bằng laser có cần dây hàn không?
Không bắt buộc với mối ghép khít, nhưng một số mác nên dùng dây bù. Nhôm hệ 6 hàn nóng chảy không dây dễ nứt nóng, nên dây bù chọn theo mác (thường là dây nhôm–silic hoặc nhôm–magie) giúp đổi thành phần mối hàn và giảm nứt. Khi dùng dây, khe hở vẫn phải nhỏ hơn đường kính dây.
Hàn laser đồng đỏ có khác đồng thau không?
Có, và đồng đỏ khó hơn nhiều. Với đồng đỏ dày, người ta hay dùng laser xanh vì đồng hấp thụ ánh sáng xanh tốt hơn tia hồng ngoại của laser fiber. Còn đồng thau chứa kẽm, khi hàn sinh khói nên cần hút khói và đeo bảo hộ.
Nhôm anod hoặc nhôm đúc có hàn laser được không?
Nhôm anod hàn được nếu bóc lớp anod ở mép, vì lớp này là oxit cứng nóng chảy ở nhiệt độ rất cao. Nhôm đúc khó hơn vì bên trong nhiều lỗ rỗ, hàn dễ bắt tóe và rỗ, nên cần hàn thử mẫu trước.
Mối hàn nhôm có yếu hơn nhôm nguyên không?
Có thể yếu hơn ở mác tôi luyện. Nhôm hệ 6 như 6061 mất một phần độ bền ở vùng nóng quanh mối hàn. Laser có vùng ảnh hưởng nhiệt hẹp nên mất ít hơn TIG, nhưng chi tiết chịu lực vẫn nên tính lại hoặc thử tải. Nhôm hệ 1–3 ít bị ảnh hưởng hơn.
Hàn laser nhôm tấm mỏng có bị cong vênh không?
Ít hơn TIG nhưng vẫn có, vì nhôm giãn nở nhiệt nhiều và dẫn nhiệt nhanh. Hãy hàn đính vài điểm giữ tấm, kẹp phẳng trên bàn và hàn các đường ngắn xen kẽ thay vì một đường dài liền.
Datyso tư vấn cấu hình theo hệ nhôm và độ dày xưởng làm giúp bạn chọn đúng công suất
Nếu bạn vẫn chưa chắc nhôm có hàn được không với chi tiết đang làm, hãy gửi thông tin để kỹ thuật đề xuất máy và hẹn buổi hàn thử. Ba dịch vụ sau đi kèm máy.
Datyso hỗ trợ gì khi bạn mua máy
Ba điểm dưới đây lấy từ trang máy DT-1000W và DT-1500W.
Hàn thử trên chi tiết thật: Mang mẫu tới xưởng DATYSO để xem mối hàn trước khi quyết định.
Lắp đặt và hướng dẫn tại xưởng: Kỹ thuật lắp máy rồi hướng dẫn thợ vận hành ngay trên máy của xưởng.
Bảo hành 12 tháng, gia hạn 18 hoặc 24 tháng: Riêng nguồn laser MAX có bảo hành 2 năm theo tiêu chuẩn nhà máy.
Nhận tư vấn từ Datyso
Gửi ảnh chi tiết, mác vật liệu, độ dày và kiểu mối ghép, kỹ thuật sẽ đề xuất cấu hình phù hợp. Muốn đọc thêm hướng dẫn kỹ thuật về hàn, cắt và khắc laser, xem chuyên mục Tin tức Datyso.
- Hotline: 0968 945 633
- Email: support@datyso.vn
- Miền Bắc: Số 345 Phố Thú Y, Đức Thượng, Hoài Đức, Hà Nội
- Miền Nam: 1054b Lê Văn Khương, Quận 12, TP.HCM