Cắt CNC là gì? Hiểu ngắn gọn, đó là cách cắt vật liệu bằng máy được điều khiển bằng máy tính theo chương trình lập sẵn, thay vì người thợ cầm tay dẫn đường cắt. CNC chỉ là cách điều khiển, còn phần "cắt" có thể do tia laser, hồ quang plasma hay dao quay của máy router đảm nhận. Hãy cùng DATYSO phân biệt ba loại này để xưởng chọn đúng máy cho vật liệu và độ dày của mình.
Cắt CNC là gì: cách cắt do chương trình điều khiển thay vì tay người
CNC là viết tắt của Computer Numerical Control, nghĩa là điều khiển số bằng máy tính. Máy đọc chương trình, rồi dẫn đầu cắt đi đúng đường đã vẽ. Vì sao xưởng ưa chuộng cách làm này? Bởi mỗi chi tiết sau đều lặp lại giống chi tiết đầu, không phụ thuộc tay nghề từng người thợ.
Điều đó cũng có nghĩa CNC không phải một loại máy cắt riêng. Đây là "bộ não" gắn lên nhiều loại máy khác nhau, từ máy cắt laser, máy cắt plasma đến máy router cắt gỗ và nhựa.
Cách cắt CNC gồm bốn bước từ bản vẽ đến chi tiết
Khi đã biết cắt CNC là gì, bạn sẽ thấy quy trình cắt CNC thường đi qua bốn bước sau:
- Chuẩn bị bản vẽ: vẽ chi tiết rồi xuất ra định dạng máy đọc được, thường là file vector như DXF.
- Tạo đường cắt: phần mềm điều khiển nhận bản vẽ, xếp chi tiết lên tấm vật liệu và gán thông số cắt.
- Đặt vật liệu và cài đặt máy: đặt tấm lên bàn, xác định điểm gốc, chọn khí hoặc dao phù hợp với vật liệu.
- Cắt thử rồi cắt hàng loạt: cắt thử một chi tiết, đo kích thước và mép cắt, đạt thì mới chạy cả tấm.
Với máy cắt laser, bước hai thường nằm ở phần mềm điều khiển. Nếu bạn muốn biết phần mềm nào chạy trên máy nào và nhận file gì, hãy nắm trước hai phần mềm CypCut và HypCut vì đây là hai tên bạn sẽ gặp nhiều nhất.
CNC laser, plasma và router khác nhau ở cách cắt, vật liệu và độ dày
Ba loại này không phải ba cấp độ của cùng một máy. Chúng cắt bằng ba nguyên lý khác nhau, nên hợp với vật liệu và độ dày khác nhau. Bảng dưới đây so sánh nhanh để bạn thấy sự khác biệt. Hiểu cắt CNC là gì mới chỉ là bước đầu, bước tiếp theo là biết ba loại máy này hợp với việc nào.
| Tiêu chí | CNC laser | CNC plasma | CNC router |
|---|---|---|---|
| Cách cắt | Chùm tia laser làm nóng chảy hoặc bốc hơi vật liệu | Hồ quang qua khí ion hóa làm nóng chảy kim loại | Dao quay cắt bằng cơ khí |
| Vật liệu phù hợp | Laser fiber hợp kim loại; laser CO2 hợp gỗ, mica, da | Chỉ kim loại dẫn điện | Gỗ, nhựa, xốp, kim loại mềm như nhôm |
| Độ dày phù hợp | Mạnh ở tấm mỏng đến trung bình | Có lợi thế ở tấm dày hơn | Cắt dần theo từng lớp, hợp vật liệu mềm |
| Mép cắt | Mịn, chi tiết nhỏ | Thô hơn, có thể bám xỉ | Sạch với vật liệu mềm |
Về độ dày, hãng máy plasma Hypertherm nhận định laser phù hợp nhất với vật liệu mỏng hơn khoảng 12 đến 16 mm khi cần độ chính xác cao, mép đẹp và đường cắt tinh xảo, còn plasma có lợi thế ở tấm dày hơn. Về vật liệu, Xometry lưu ý plasma chỉ cắt được vật liệu dẫn điện, trong khi laser cắt được nhiều loại vật liệu hơn tùy nguồn laser. Máy router thì nghiêng về gỗ, nhựa, xốp và kim loại mềm như nhôm, theo tổng hợp của StyleCNC.
Cắt CNC laser dùng fiber cho kim loại và CO2 cho vật liệu phi kim
Trong nhóm laser, hai nguồn phổ biến là fiber và CO2. Laser fiber cho ra tia hấp thụ tốt bởi kim loại nên là lựa chọn chính để cắt thép, inox, nhôm. Laser CO2 có bước sóng dễ được vật liệu phi kim hấp thụ nên hợp với gỗ, mica, da hơn. Vì vậy, khi xưởng nói "cắt CNC laser", câu hỏi đầu tiên luôn là cắt vật liệu gì.
Vậy máy cắt laser CNC là gì? Đó là máy dùng tia laser để cắt và được điều khiển bằng bộ điều khiển CNC. Nếu xưởng chủ yếu gia công kim loại, bạn có thể xem các dòng máy cắt laser CNC của DATYSO để biết công suất, khổ bàn và vật liệu cắt được theo từng model.
Xưởng kim loại tấm nên chọn máy fiber khi cần mép đẹp và chi tiết nhỏ
Máy fiber không phải lựa chọn duy nhất, nhưng nó hợp với xưởng có những nhu cầu sau:
- Tấm mỏng đến trung bình: đây là khoảng độ dày laser phát huy tốt nhất.
- Mép cắt đẹp, ít phải mài: chi tiết dùng ngay hoặc chỉ cần xử lý nhẹ.
- Chi tiết nhỏ, lỗ nhỏ, đường nét phức tạp: tia laser hội tụ nhỏ nên bám đường cắt tốt.
- Sản lượng lặp lại đều: chương trình đã chạy tốt thì dùng lại cho các đơn sau.
Ngược lại, nếu xưởng chủ yếu cắt tấm rất dày hoặc ưu tiên vốn đầu tư thấp, plasma có thể hợp hơn, còn gỗ, nhựa và xốp thì nên cân nhắc router. Hình dưới đây gom các gợi ý trên thành một sơ đồ chọn máy theo vật liệu.
Khi cần chọn giữa các loại, điều quan trọng nhất là biết rõ vật liệu và độ dày hay cắt nhất. Nếu xưởng đang phân vân, hãy gửi vật liệu, độ dày và sản lượng cho DATYSO qua Zalo để nhận đề xuất cấu hình phù hợp với máy cắt tấm laser hay các dòng máy khác.
Hy vọng những chia sẻ trên giúp bạn trả lời được câu hỏi cắt CNC là gì và nên chọn loại máy nào. Cùng DATYSO theo dõi thêm kiến thức về máy hàn, cắt, khắc laser trong chuyên mục tin tức nhé.
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là những câu hỏi xưởng hay đặt ra khi tìm hiểu cắt CNC là gì.
CNC có phải là một loại máy cắt không?
Không. CNC là cách điều khiển bằng máy tính, được gắn lên nhiều loại máy như máy cắt laser, máy cắt plasma, máy router, máy phay hay máy tiện. Vì vậy cần nói rõ là CNC laser, CNC plasma hay CNC router.
Cắt CNC có cần biết lập trình không?
Thường là không cần tự viết mã. Nhiều máy dùng phần mềm tạo đường cắt từ file bản vẽ, nhưng người vận hành vẫn cần biết xuất file đúng định dạng và chọn đúng thông số cho vật liệu.
Plasma có cắt được nhôm không?
Có. Plasma cắt được các kim loại dẫn điện như thép, inox và nhôm, nhưng không cắt được vật liệu không dẫn điện như gỗ hay mica.
CNC router có cắt được kim loại không?
Có, nhưng chủ yếu là kim loại mềm như nhôm. Router mạnh nhất với gỗ, nhựa và xốp, còn thép tấm thường được cắt bằng laser hoặc plasma.
CNC laser có cắt được gỗ và nhựa không?
Tùy loại laser. Laser fiber chuyên cho kim loại và không hợp với vật liệu phi kim, còn laser CO2 cắt tốt gỗ, mica, da. Vì vậy hãy chọn nguồn laser theo vật liệu bạn cắt nhiều nhất.